Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Uz. Dr. Ahmet Kayhan Şen, Halk Sağlığı Haftası kapsamında koruyucu sağlık hizmetlerinin önemine dikkat çekti. Şen; düzenli kontroller, dengeli beslenme, fiziksel aktivite, bağımlılıklardan uzak durma ve yaşa uygun kanser taramalarının sağlığın korunmasında önemli rol oynadığını belirtti.
Halk Sağlığı Haftası sağlık bilincine dikkat çekiyor
Halk Sağlığı Haftası, hastalık ortaya çıktıktan sonra tedavi arayışına girmek yerine sağlığı korumaya yönelik alışkanlıkların önemini gündeme taşıyor. Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Uz. Dr. Ahmet Kayhan Şen, bu dönemin toplumda koruyucu sağlık bilincini güçlendirmek açısından önemli bir fırsat sunduğunu ifade etti.
Şen’e göre sağlık hizmetlerinin kapsamı yalnızca hastalıkların tedavisiyle sınırlı kalmamalı. Risklerin erken fark edilmesi, düzenli takip yapılması ve günlük yaşamda sağlıklı tercihlere yer verilmesi, bireylerin sağlık durumunun korunmasına katkı sağlayabiliyor.
“Sağlık için hastalanmayı beklememeliyiz”
Koruyucu sağlık yaklaşımının temelinde, hastalık oluşmadan önce riskleri belirlemek ve mümkün olduğunca azaltmak bulunuyor. Düzenli hekim kontrolleri, kişisel risklerin değerlendirilmesi ve ihtiyaç halinde erken müdahale, bu yaklaşımın öne çıkan adımları arasında yer alıyor.
Uz. Dr. Ahmet Kayhan Şen, tedavi edici hizmetlerin yanı sıra koruyucu uygulamalara da ağırlık verilmesi gerektiğini vurguladı. Koruyucu sağlık hizmetlerinin yaşam kalitesini destekleyebileceği ve sağlık kuruluşları üzerindeki yoğunluğu azaltmaya katkı sunabileceği belirtildi.
Sağlıklı Hayat Merkezleri destek sunuyor
Sağlıklı Hayat Merkezleri, bireylerin sağlıklı yaşam alışkanlıkları kazanmasına yardımcı olmak amacıyla farklı hizmetleri bir arada sunuyor. Bu merkezlerde diyetisyen desteği, fiziksel aktivite ve egzersiz danışmanlığı, psikososyal destek, bağımlılıkla mücadele ve kanser taramaları gibi alanlarda hizmetlerden yararlanılabiliyor.
Şen, Sağlıklı Hayat Merkezlerinin yalnızca belirli bir hastalığa odaklanmadığını, bireyin genel sağlık durumunu bütüncül biçimde ele alan bir anlayışı desteklediğini ifade etti. Merkezlerin, vatandaşların koruyucu sağlık hizmetlerine kolay ve ücretsiz biçimde ulaşabilmesi açısından önemli bir işlev üstlendiği kaydedildi.
Günlük alışkanlıklar kronik hastalık riskini etkiliyor
Fazla kilo, hareketsizlik, dengesiz beslenme, tütün kullanımı ve aşırı alkol tüketimi; değiştirilebilir risk faktörleri arasında sayılıyor. Bu etkenlerin azaltılması, başta hipertansiyon ve diyabet olmak üzere çeşitli kronik hastalıkların önlenmesi ya da daha erken fark edilmesi açısından önem taşıyabiliyor.
Kan basıncı, kilo, bel çevresi ve kan şekeri gibi temel ölçümlerin düzenli olarak değerlendirilmesi, kişinin sağlık riskleri hakkında genel bir fikir verebiliyor. Ancak bu ölçümlerin anlamlandırılması ve kişiye uygun takip planının oluşturulması için sağlık profesyonellerinin görüşüne başvurulması gerekiyor.
Aile hekimliği koruyucu sağlıkta ilk başvuru noktası
Aile hekimliği, bireyin yaşını, cinsiyetini, mevcut hastalıklarını, aile öyküsünü ve yaşam tarzını birlikte değerlendiren koruyucu sağlık yaklaşımının önemli unsurlarından biri olarak öne çıkıyor. Bu nedenle aile hekimiyle yalnızca bir şikâyet ortaya çıktığında değil, belirli aralıklarla görüşmek de önem taşıyor.
Aile hekimleri, temel sağlık değerlendirmelerini yaparak gerekli durumlarda kişiyi ilgili sağlık hizmetlerine yönlendirebiliyor. Böylece risklerin erken fark edilmesi ve uygun takip sürecinin başlatılması mümkün olabiliyor.
Kanser taramaları yaş ve riske göre planlanmalı
Koruyucu sağlık hizmetlerinin önemli başlıklarından birini kanser taramaları oluşturuyor. Ulusal tarama programları kapsamında meme, rahim ağzı ve kolorektal kanserlere yönelik kontroller belirli yaş gruplarına sunuluyor.
Verilen bilgilere göre 40-69 yaş arasındaki kadınlara iki yılda bir mamografi, 30-65 yaş arasındaki kadınlara beş yılda bir HPV-DNA testi ve 50-70 yaş arasındaki kadın ve erkeklere iki yılda bir gaitada gizli kan testi uygulanıyor.
Tarama programlarının kişisel sağlık öyküsü ve risk durumuna göre değişebileceği unutulmamalı. Bu nedenle vatandaşların hangi taramaya, hangi aralıklarla katılması gerektiğini aile hekimleriyle görüşmesi gerekiyor.
Ücretsiz tarama hizmetlerine ulaşılabiliyor
Kanser taramaları; Aile Sağlığı Merkezleri, Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri, Sağlıklı Hayat Merkezleri ve mobil kanser tarama araçları aracılığıyla ücretsiz olarak sunulabiliyor.
Tarama uygulamalarının amacı, herhangi bir belirti ortaya çıkmadan önce olası hastalıkları erken dönemde tespit edebilmek. Şikâyeti olmayan kişilerin de yaşlarına ve risk durumlarına uygun tarama programlarını takip etmesi bu açıdan önem taşıyor.
Koruyucu sağlık hizmetleri yaşam kalitesini destekliyor
Koruyucu sağlık hizmetleri, bireylerin sağlıklarını daha bilinçli biçimde takip etmesine yardımcı olurken olası hastalıkların erken fark edilmesine de katkı sağlayabiliyor. Erken değerlendirme, gerekli yaşam tarzı değişikliklerinin zamanında yapılmasına ve tıbbi takibin gecikmemesine imkân verebiliyor.
Şen, sağlık yatırımlarının yalnızca hastalık ortaya çıktığında tedavi sunmakla sınırlı görülmemesi gerektiğini belirtti. Sağlığı korumaya yönelik küçük ancak sürdürülebilir adımların, uzun vadede bireysel yaşam kalitesi açısından önemli sonuçlar doğurabileceği ifade edildi.
Sağlıklı yaşam için ilk adım bugün atılabilir
Düzenli sağlık kontrolleri, dengeli beslenme, hareketli yaşam, tütün ve aşırı alkol kullanımından uzak durma gibi alışkanlıklar koruyucu sağlık yaklaşımının temel parçalarını oluşturuyor. Kişinin kendi risklerini tanıması ve gerektiğinde sağlık profesyonellerinden destek alması da bu süreci güçlendiriyor.
Uz. Dr. Ahmet Kayhan Şen, sağlıklı bireylerin de belirli aralıklarla aile hekimleriyle görüşmesinin önemine dikkat çekti. Kişisel tanı veya tedavi yerine genel sağlık değerlendirmesi amacı taşıyan bu kontrollerin, bireyin ihtiyaç duyduğu hizmetlere yönlendirilmesini kolaylaştırabileceği belirtildi.
Sağlık notu: Bu haber genel bilgilendirme amacı taşır. Kanser tarama yaşları ve takip aralıkları kişisel risklere göre değişebilir; uygun program için aile hekiminize veya ilgili sağlık kuruluşuna danışınız.
