Bruksizm Yalnızca Yetişkinlerin Değil, Çocukların da Sorunu

Yeni eğitim ve öğretim yılının başlamasıyla değişen çevre ve rutinler, çocuklarda duygusal gerginlik yaratarak çene sağlığını tehdit edebiliyor. Üsküdar Üniversitesi Diş Hastanesi Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Hacer Fulya Üçem, bilinçsizce diş sıkma ve gıcırdatma olarak meşhur bruksizmin çocukluk çağındaki yaygınlığına dikkat çekti. Yetişkin nüfusun yaklaşık yüzde 20'sinin gün içinde farkında olmadan dişlerini sıktığını belirten Üçem, tablonun çocuklarda da son derece yaygın olduğunu ve her 100 çocuktan 25'inde bu rahatsızlığa rastlandığını ifade etti.

Çocukluk çağındaki diş sıkmanın uyku sırasında ya da uyanıkken ortaya çıkabildiğini vurgulayan Üçem, bu durumun stres, depresif ruh hali, mutsuzluk ve farklı sistemik hastalıkların habercisi olabileceğini kaydetti. Hızla müdahale edilmeyen bruksizmin çocukların uyku düzenini bozarak yaşam kalitesini ciddi oranda düşürdüğü belirtildi.

Okula Uyum Süreci ve Çevresel Baskılar Çeneye Yansıyor

Çocuklarda görülen diş sıkma eyleminin 12 yaşından sonra görülme sıklığının doğal olarak azaldığını bildiren Dr. Öğr. Üyesi Hacer Fulya Üçem, ailelerin çoğunlukla gece uykusunda çıkan rahatsız edici gıcırtı sesiyle durumu fark ettiğini söyledi. Sorunun ortaya çıkışında psikolojik baskıların yanı sıra yerel ve metabolik faktörlerin de etkili olduğunu kaydeden Üçem; kardeş doğumu, aile içi huzursuzluklar, okul başarısı kaygısı ve arkadaş ilişkilerinin temel tetikleyiciler olduğunu dile getirdi.

Okulların açıldığı ilk haftalarda sınıf ortamına alışma, ders yükü ve sosyal çevre değişiminin çocukta yoğun bir stres oluşturduğunu hatırlatan uzman cerrah, bu baskının gece uykusunda dişleri sıkma refleksiyle dışa vurulduğunu aktardı. Ayrıca süt dişlerinin daimi dişlerle yer değiştirdiği karma dişlenme dönemleri, ağızda bulunan derin çürükler, uyumu bozulmuş eski dolgular, solunum ve sindirim sistemine bağlı kronik rahatsızlıklar ile hormonal düzensizliklerin de bruksizmi tetiklediği ifade edildi.

Çene Ekleminde Kalıcı Hasar ve Aşınma Riski

Tedavi edilmeyen diş gıcırdatmasının zamanla diş minelerinde geri dönülmez aşınmalara, kırıklara, erken yaş çürüklerine ve en önemlisi alt çene ekleminde deformasyon ile yapı bozukluklarına yol açtığı uyarısı yapıldı.

Çocuğunda diş gıcırdatma sesi duyan ebeveynlerin izlemesi gereken temel adımlar:

• Gece Uyku Takibi: Çocuk dişlerini gıcırdatmaya başladığında hafifçe dürtülerek derin uyku evresinden hafif uyku fazına geçmesi sağlanmalı; bu uygulama sesler kesilene kadar sabırla tekrarlanmalıdır.

• Gelişim Çağında Plak Kullanımına Dikkat: Yetişkinlerde kullanılan sert koruyucu gece plakları, çene kemiklerinin büyüme ve gelişim sürecini sekteye uğratabileceği için çocuklarda rutin olarak önerilmemektedir.

• Pedodonti (Çocuk Diş Hekimi) Muayenesi: İlk adım olarak çocuk diş hekimine başvurulmalı; hekim mevcut aşınmaları, diş oklüzyonunu (kapanışını) ve çene eklemini değerlendirmelidir.

• Multidisipliner Yaklaşım: Muayenede stres ve kaygı bulguları tespit edilirse hekimin yönlendirmesiyle bir çocuk psikoloğu veya çocuk psikiyatristinden profesyonel destek alınmalıdır.