Enerji Sektörüne 1 Trilyon Liralık Finansman: Proje Kredilerinde Aslan Payı Temiz Kaynakların

Türkiye'de enerji üretiminde sürdürülebilirlik odaklı dönüşüm hız kazanırken, finansman tarafında kritik bir hacme ulaşıldı. Bankacılık sektörünün enerji yatırımlarına açtığı toplam kredi tutarı 1 trilyon lirayı aşarken, proje finansmanında sağlanan kaynakların yarısından fazlası doğrudan yenilenebilir tesislere aktarıldı.

Türk banka sektörü enerji projelerine ne kadar finansman sağladı?

Banka kredileri toplamında enerji sektörüne tahsis edilen tutar 1 trilyon TL sınırını aştı. Proje finansmanı başlığı altında kullandırılan 695 milyar TL tutarındaki portföyün 347 milyar TL'lik kısmı yenilenebilir enerji yatırımlarına ayrıldı. Mevcut veriler, enerji sahasına yönelik her 100 TL'lik proje kredisinin 53 TL'sinin doğrudan temiz kaynaklara kanalize edildiğini gösteriyor.

Sektör temsilcileri, yeşil dönüşüm ve kapasite artışına işaret ederek şu değerlendirmede bulundu:

“Bugün yenilenebilir enerji kapasitesinin artırılması, enerji verimliliği, sanayimizin düşük karbonlu üretime geçişi ve yeni teknolojilere uyum, önümüzdeki dönemin önemli yatırım alanları olarak karşımıza çıkıyor.”

Üretimden dağıtıma uzanan dönüşümün ciddi bir sermaye gereksinimi yarattığı belirtilirken, finans kuruluşlarının sanayi, ulaşım, inşaat ve tarım gibi farklı sektörlerin yeşil dönüşüm süreçlerinde etkin araçlar sunduğu kaydedildi.

Küresel piyasalarda banka ve iklim finansmanı ihtiyacı hangi seviyede?

Dünya genelinde temiz enerjiye geçiş için ihtiyaç duyulan yıllık kaynak miktarı, mevcut küresel finansman olanaklarının yaklaşık dört katına işaret ediyor. Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre küresel çaptaki enerji yatırımlarının 2026 yılına gelindiğinde 3,4 trilyon dolara ulaşması ve bu kaynağın takriben 2,2 trilyon dolarlık bölümünün temiz enerjiye harcanması öngörülüyor.

Gereksinim duyulan kaynak ile mevcut tablo arasındaki farka değinen sektör yetkilileri şunları aktardı:

“1,5 derece hedefi için yıllık yaklaşık 7,8 trilyon dolarlık iklim yatırımına ihtiyaç duyulurken, küresel iklim finansmanı yaklaşık 2 trilyon dolar seviyesinde. Türk bankacılık sektörü olarak sermayeyi nitelikli ve sürdürülebilir yatırımlarla buluşturmada önemli bir rol üstleniyoruz. COP31’in yeni finansman modelleri ve iş birlikleri için önemli bir fırsat olduğuna inanıyoruz.”

Daha fazla kaynağın sürdürülebilir sahalarla buluşturulması, dış kaynakların Türkiye'ye çekilmesi ve alternatif fon modellerinin devreye alınması kurumların öncelikli ajandasında bulunuyor.

Fatih Birol Antalya ve COP31 zirvesi için hangi hedeflere işaret etti?

Uluslararası Enerji Ajansı İcra Direktörü Dr. Fatih Birol, zirvenin elektrifikasyon dönüşümü ve küresel taahhütler bakımından belirleyici bir zemin sunacağını vurguladı.

Birol, sürece ve küresel yatırım eğilimlerine dair şu tespitleri paylaştı:

“COP31, Türkiye için muazzam bir fırsat. Antalya’da önemli kararların alınmasının yanı sıra iklim değişikliğiyle mücadeleyi ve bu alanda atılabilecek somut adımları Türkiye kamuoyuna anlatmak için de önemli bir platform olacak. Elektrifikasyon konusunda Sayın Cumhurbaşkanımızın onayıyla Antalya’nın ana hedeflerinden biri, bugün dünyada yüzde 23 olan elektriğin enerji sistemlerindeki payını 2035 yılına kadar yüzde 35’e çıkarmak. Böyle bir karar alınması, piyasalara çok güçlü bir sinyal verecek: Gelecek elektrikte.”

Elektrifikasyon planının kapsamlı bir yatırım sürecine dayandığını belirten Birol, açıklamalarını şöyle sürdürdü:

“Elektrifikasyon hedefinin arkasında çok uzun bir yatırım zinciri var. Türkiye’nin uluslararası temaslarında, Avustralya’yla birlikte ortaya koyduğu bu hedefin giderek daha geniş bir kabul gördüğünü görüyoruz. Antalya’da birçok ülkenin bu konuda taahhüt vermesini sağlayabilirsek, bu yalnızca Türkiye için değil, dünya için de önemli bir kazanım olacak ve Antalya yıllar boyunca hatırlanacak. Dünyada enerji yatırımlarının dağılımına baktığımızda çok önemli bir dönüşüm görüyoruz. Geçmişte yatırımların yüzde 40’ı yenilenebilir enerjiye, yüzde 60’ı fosil kaynaklara giderken, bu yıl tablo tam tersine döndü. Yenilenebilir enerji yatırımları çok hızlı büyüyor. Bunun iklim politikalarından bağımsız olarak teknolojiyle de güçlü bir ilişkisi var. Bu dönüşüm bana umut veriyor; çünkü Antalya’da güçlü bir taahhüt ortaya koyabilirsek, bu yatırımların daha da büyümesinin önünü açabiliriz.”